17. ágúst 2018

72. DÆMI UM HEIMSKU DALDÓN BRÆÐRA

Sögurnar um Lukku Láka eru í töluverðu uppáhaldi hjá SVEPPAGREIFANUM og þar er húmor bókanna oftar en ekki ástæðan. Grínið laðar og yfirdrifin heimska sumra persónanna dregur sjaldnast eitthvað úr gæðum myndasagnanna. Síður en svo. Þannig er alltaf svolítið tilhneiging þeirra höfunda, sem semja handrit teiknimyndasagna, að gera bæði löggur og glæpamenn að helstu persónugervingum heimskunnar. Hinn hæfileikaríki handritshöfundur Lukku Láka bókanna, René Goscinny, var einmitt duglegur við það að gera vondu kallana í sögum sínum einfalda og vitgranna en listamaðurinn Morris sá um að gæða myndmálinu lífi. Goscinny sá einnig um handritsgerð Ástríks bókanna og í þeim sögum voru það til dæmis Rómverjarnir sem dæmdust til þeirra örlaga að feta slóðir heimskugyðjunnar. Reyndar lét Goscinny löggur eða skerfara Lukku Láka bókanna að mestu óáreitta en hins vegar áttu sumir aðrir myndasöguhöfundar erfitt með sig um löggæslustéttina, sem margir hverjir fá rækilega á baukinn. Skaftarnir í Tinna bókunum, Loftur og Lárus í Hinum 4 fræknu, lögregluþjónn nr. 15 í Palla og Togga og Njörður í bókunum um Viggó viðutan eru ágæt dæmi um það. En viðfangsefni SVEPPAGREIFANS að þessu sinni er einmitt tengt hinu fræga glæpagengi úr Lukku láka bókunum, Daltónunum, og það verður að segjast eins og er að fáir standast þeim bræðrum snúning í heimskubransanum. 
Sögurnar um Lukku Láka voru reyndar upphaflega aðeins sköpunarverk Morris en René Goscinny hóf störf sín við handritsgerð sagnanna í 9. bókinni, Des rails sur la Prairie, sem kom út árið 1957 og við Íslendingar þekkjum sem söguna um Þverálfujárnbrautina (1981). Goscinny tók fljótlega þann kostinn að auðga Lukku Láka sögurnar raunverulegum persónum úr mannkynssögunni en í þeim hópi mátti meðal annars finna alvöru skúrka eins og Billy the kid (Billa barnunga), Jesse James (Jessi Jamm og Jæja), Roy Bean (Hrói grænbaun sem var kannski ekki beint skúrkur) og að sjálfsögðu áðurnefnda Daltón bræður. Reyndar hafði Morris þá þegar samið eina sögu um Daltóna árið 1954 sem nefndist Hors la loi (Eldri Daltónar - 1982) en sú saga fjallaði einmitt um hina raunverulegu Daltón bræður - þ.e. hina eldri. Sögur Goscinnys fjölluðu hins vegar allar um meinta frændur þeirra sem áttu enga ósk heitari en að feta í fótspor hinna eldri í glæpamennskunni. Daltón bræður hinir yngri, sem við þekkjum sem Jobba, Vibba, Kobba og Ibba, stigu hins vegar ekki beint í vitið.
Í bókunum um Lukku Láka má finna fjölmörg dæmi þar sem þeir félagar Morris og Goscinny hafa leikið sér með hið takmarkaða gáfnafar Daltón bræðra og oftast nær er það sá stærsti Ibbi sem fær helst að finna fyrir því með greindarskorti sínum. En svo er þó ekki í einum brandaranum úr bókinni Fjársjóður Daltóna, sem SVEPPAGREIFINN ætlar að henda upp hér, en sá er í alveg sérstöku uppáhaldi hjá honum.

Forsagan að þessu atviki er sú þeir bræður fá vitneskju (falska að vísu) um það að fjársjóður nokkur sé falinn undir stóru furutré sem gróðursett hafði verið á hinni nafntoguðu Rauðhálsahæð. Sá galli er reyndar á gjöf Njarðar að furan góða á Rauðhálsahæð er innan múra rammgerðs og heimsfrægs fangelsis sem einmitt er staðsett á áðurnefndri hæð. Því grípa Daltónar til þess "óbrigðula ráðs" að brjóta af sér til að reyna að fá hinn illræmda og miskunarlausa Oddgeir dómara til að stinga þeim í steininn. Og auðvitað mistekst það.
Í örvæntingafullri viðleitni sinni við að brjóta lögin tekst þeim bræðrum að setja Rauðhálsalestina út af sporinu og telja sig þar með eiga greiða leið inn í fangelsið í boði Oddeirs dómara. Sú ráðagerð heppnast hins vegar ekki en hinir stórhættulegu og eftirlýstu glæpamenn, Brælufeðgar, voru hins vegar farþegar í lestinni og voru ekki alls kostar sáttir við þetta uppátæki þeirra Daltóna að setja lestina á hliðina. Með samblandi af ofbeldi og ofurlítilli hugkænsku, auk pirrings lituðum af illgirni, rota þeir Brælufeðgar Daltón bræður í hefndarskyni rétt áður en Oddgeir dómari tekur þá í sína vörslu. Þrír elstu Daltónanna rakna fljótlega til meðvitundar eftir höfuðhöggin en Ibbi greyið liggur áfram steinrotaður. Vibbi og Kobbi grípa því til þess ráðs að færa hann að skuggsælum stað, undir tré í grenndinni, til að hlífa honum við brennheitri sólinni.
Og þótt Jobbi sé hvorki þekktur fyrir gáfur né umhyggju gagnvart Ibba bróður sínum þá kemur á óvart þegar hann hefur rænu á að ávíta Vibba og Kobba fyrir að færa Ibba af slysstað. Kobbi segir honum hins vegar að slaka á og eðlilega flytja þeir Vibbi hann bara aftur á slysstað.
En ekki hvað?

10. ágúst 2018

71. KEYPT Í SVISS SUMARIÐ 2018

SVEPPAGREIFINN er búinn að vera í sumarfríi undanfarnar vikurnar og eins og svo oft hefur hann verið með fjölskyldunni á flandri í landi Toblerone og osta. Og auðvitað var ekki hjá því komist að versla svolítið af myndasögum. Það hefur svo sem alveg gerst áður. En það verður að viðurkennast að SVEPPAGREIFINN hefur sjaldan verið hógværari í kauphugleiðingum sínum. Hann keypti í rauninni ekki nema 11 myndasögur í þessu sumarfríi sem telst ekki mikið og það er því ljóst að hann á töluvert inni.

Í borginni Biel byrjaði hann á að rekast á myndasögurekka á götumarkaði í miðbænum þar sem töluvert úrval gamalla teiknimyndasagna stóð til boða. SVEPPAGREIFINN hefur alltaf verið duglegur að nálgast vel með farnar og notaðar myndasögur á flóamörkuðum eða götumarkaðstorgum af ýmsu tagi. Þetta hefur auðvitað margoft komið fram á Hrakförum og heimskupörum. Og þarna greip hann með sér nokkra mjög vel með farna, notaða gripi sem mega alveg fá sitt pláss í myndasöguhillunum. Bækurnar voru allar á frummálinu, frönsku, og SVEPPAGREIFINN greiddi ekki nema 5 franka (um 540 krónur) fyrir eintakið en þess má geta að nýjar myndasögur í Sviss eru yfirleitt á verðbilinu þetta 13 - 19 franka (1400 - 2000 krónur). Sviss telst reyndar mjög dýrt land en til samanburðar má geta að sambærilegar notaðar (þ.e. áhugaverðar) myndasögur í Góða hirðinum er langflestar á 1200 kall og nýjar á um 3000 til 3500 krónur. Enn á ný fáum við staðfestingu á því hvað Ísland er ömurlega dýrt.
En til að gera langa sögu stutta þá voru það fimm myndasögubækur sem fjárfest var í þessari fyrstu atrennu sumarfrísins. Fyrsta skal nefna sögu úr bókaflokknum um Blake og Mortimer sem SVEPPAGREIFINN hefur aðeins verið að detta inní en fyrsta sagan í þeirri seríu birtist í myndasögublaðinu Journal of Tintin á árunum 1946-49 og kom fyrst út í bókaformi árið 1950. Sögurnar voru upphaflega eftir belgíska listamanninn Edgar P. Jacobs en eins og margir vita var hann ein af nokkrum hægri höndum Hergés hjá Hergé Studios þegar Tinna bækurnar voru að koma út. Edgar P. Jacobs fór strax að teikna eigin sögur, samhliða vinnu sinni með Tinna hjá Hergé Studios, og bækurnar um Blake og Mortimer slógu í gegn og urðu með tímanum mjög vinsælar í Belgíu og Frakklandi. Bókin sem SVEPPAGREIFINN verslaði heitir Les 3 Formules du professeur Satō, er 11. sagan í seríunni og kom út í bókaformi árið 1977 en þetta var síðasta Blake og Mortimer bókin sem Jacobs gerði áður en hann lést árið 1987. Síðar kom út seinni hluti sögunnar en hana teiknaði Bob de Moor annar kunnur listamaður á vegum Hergé Studios. Það hefði óneitanlega verið gaman að sjá þessar myndasögur gefnar út á íslensku á sínum tíma en bækurnar eru reyndar fáanlegar á dönsku fyrir þá sem vilja kynna sér þær betur.
Næst var það bókin Eric et les Pablitos með knattspyrnuhetjunni Eric Castel. Eric Castel er bókaflokkur sem fyrst hóf göngu sína árið 1979 og SVEPPAGREIFINN fjallaði aðeins um í einni af færslum sínum tengdum Heimsmeistarakeppninni í knattspyrnu fyrr í sumar. Þessi saga, Eric et les Pablitos, er sú fyrsta í seríunni en alls komu út 15 bækur í bókaflokknum. Bækurnar um Eric Castel voru nokkuð vinsælar í Frakklandi og Belgíu á áttunda og níunda áratug síðustu aldar en síðasta bókin í þessari seríu kom út árið 1992. Þessar bækur komu aldrei út á íslensku en margir myndasöguunnendur þekkja kappann eflaust úr skandinavískum teiknimyndablöðum sem stundum var hægt að nálgast hér á landi á síðustu öld.
Fyrstu bókina, 60 gags de Boule et Bill no 1, úr bókaflokknum um Boule og Bill fann SVEPPAGREIFINN einnig á markaðstorginu í Biel en sú sería var ein sú allra vinsælasta sem kom frá Belgíu/Frakklandi. Alls hafa komið út hátt í 40 bækur í þessum bókaflokki og sú síðasta árið 2015. Boule og Bill hófu göngu sína í belgíska myndasögublaðinu SPIROU árið 1962 og nutu, eins og áður segir, gríðarlegra vinsælda. Brandararnir með Boule og Bill voru alltaf hugsaðir sem eins konar evrópskur mótleikur gegn hinum amerísku Peanuts (Smáfólk) myndasögum eftir Charlie M. Schulz en eru hins vegar bara miklu skemmtilegri.
Strumpabókina Histoires de Schtroumpfs frá árinu 1972 rak einnig á fjörur SVEPPAGREIFANS en þar er um að ræða áttundu bók Peyo í seríunni en hún er samansafn einnar blaðsíðu brandara um Strumpana. Í upprunalegu útgáfuseríunni er Histoires de Schtroumpfs staðsett mitt á milli Galdrastrumps (L'Apprenti Schtroumpf  - 1971) og Strumpastríðs (Schtroumpf vert et Vert Schtroumpf - 1973) sem báðar komu út á íslensku hjá Iðunni á sínum tíma. Peyo teiknaði sjö sögur til viðbótar áður en hann lést árið 1992. Tveimur árum síðar tók sonur hans Thierre við keflinu og heldur uppi merkjum föður síns en Strumpabækurnar eru ennþá að koma út. Samtals hefur Thierre teiknað 20 bækur í bókaflokknum en sú nýjasta kom út í mars á þessu ári. Histoires de Schtroumpfs hefur ekki enn komið út í íslenskri þýðingu en reikna má með að þess verði ekki langt að bíða að Froskur útgáfa sendi hana frá sér.
Og að síðustu var þarna myndasaga sem SVEPPAGREIFINN verslaði og viðurkennir fúslega að hann hafði ekki haft hugmynd um tilvist hennar. Þarna er um ræða myndasögu sem nefnist Banlieue West, sem er eins konar heiðursbók tileinkuð Lukku Láka, og fjallar um (and?)hetjuna Rocky Luke. Bókin var fyrst gefin út árið 1985 og hefur reyndar verið endurútgefin þrisvar en eintakið sem SVEPPAGREIFANUM áskotnaðist er einmitt úr 1. útgáfunni. SVEPPAGREIFINN minnist bókar (La galerie des Gaffes) sem hann verslaði um páskana í Frakklandi, um Viggó  viðutan, og fjallaði eilítið um hér en þar var um að ræða afmælisbindi í tilefni af 60 ára afmæli Viggós. Í þeirri bók teiknuðu 60 listamenn jafnmarga brandara um kappann honum til heiðurs. Banlieue West virðist hafa að geyma sambærilegt efni en þar eru 42 teiknarar (fæstir þeirra voru reyndar mjög kunnir á þeim tíma) sem heiðra kappann, sem er skjótari en skugginn að skjóta, með einnar blaðsíðu bröndurum. Brandararnir eru margir hverjir nokkuð einfaldir og teiknistíllinn yfirleitt í groddalegri kantinum þar sem of margir listamannanna virðast leggja mestu áhersluna á að muna eftir sólarlagsendinum - I'm poor lonesome cowboy ... osfrv. 
Rocky Luke er teiknaður á marga mismunandi vegu (eðlilega þar sem 42 teiknarar koma við sögu) og um leið á nokkrum mismunandi tímum en þó er villta vestrið oftast sögusvið listamannanna. Reyndar vilja nokkrir höfundanna tengja Rocky Luke við aðra tíma og þar kemur einhvers konar '50s tíðarandi sterkur inn. Mörgum þeirra virðist nefnilega eðlislægt að tengja nútímaútgáfuna af Lukku Láka við reykspólandi ameríska kagga og mótorhjól. Við fyrstu sýn (útlitslega) virðist manni sem hugmyndafræðilega sé þarna um að ræða jaðarlistamenn sem hrífast af finnsku hljómsveitinni Leningrad Cowboys en svo er þó ekki. Sú sveit kom ekki til sögunnar fyrr en árið 1986. SVEPPAGREIFINN minnist þess að hafa rekist á myndasögur í sambærilegum stíl bæði með Ástríki og Viggó viðutan og svo kannast eflaust margir við hliðarseríuna um Lukku Láka með bókunum L'Homme qui tua Lucky Luke og Jolly Jumper ne répond plusEn þessi myndasaga Banlieue West er eiginlega einhvers konar illa teiknuð Lukku Láka bók fyrir fullorðna. Bráðnauðsynleg samt ...
Þessar fimm bækur voru látnar duga í bili á götumarkaðnum í Biel en af því að fjölskyldan hafði aðal aðsetur sitt í nágrenni borgarinnar var SVEPPAGREIFINN reglulega á röltinu í miðbænum vikurnar á eftir. Því ráfaði hann þar endrum og eins um helstu bókabúðir borgarinnar og stórmarkaði og kíkti reglulega eftir því hvort ekki væri eitthvað áhugavert í hillunum. Á einu slíku ráfi rakst hann til dæmis á myndasögu sem heitir Le messager (1995) og er 9. bókin í seríunni um hundinn Rattata (Rantanplan). SVEPPAGREIFINN hefur svo sem flett í gegnum bækurnur um Rattata áður, án þess þó að versla þær, en það verður að segjast eins og er að þessar myndasögur eru harla ómerkilegar. Enda var þessi á tilboði með 50% afslætti. Þarna er um að ræða heilar sögur upp á 46 blaðsíður en ekki stuttir brandarar eins og maður myndi ætla í fyrstu. Hugmyndin er nefnilega í sjálfu sér alveg ágæt því fyrirfram virðist heimska Rattata svolítið vannýtt auðlind sem auðvelt gæti verið að vinna eitthvað úr á skemmtilegan hátt. En höfundum seríunnar virðist þó engan veginn takast að notfæra sér það. Í augum SVEPPAGREIFANS er aðeins verið að reyna að mjólka Lukku Láka spenann (sem reyndar er líka orðinn ansi rýr) með þessari tegund hliðarmyndasagna. Meira að segja teiknistíllinn lítur út fyrir að vera annars flokks. Þó verður að taka það fram að fyrri bækurnar í seríunni gætu verið skárri því einhverra hluta vegna komu út 20 sögur í þessum bókaflokki og þær voru eftir nokkra mismunandi höfunda. Serían virðist þó vera hætt að koma út núna því síðasta bókin er frá árinu 2011.
En nokkrum dögum seinna átti SVEPPAGREIFINN leið til Bern og eins og oft áður keypti hann eitthvað af myndasögum í höfuðborginni. Þar voru gripnar tvær Sval og Val bækur úr þýsku Spezial hliðarbókaseríunni (Série Le Spirou de ... eða Sérstæð ævintýri um Sval ...) en þarna er um að ræða bókina Das Licht von Borneo (La Lumière de Bornéo á frönsku) og Sein Name war Ptirou (Il s'appelait Ptirou). Das Licht von Borneo, sem er eftir þá Frank Pé og Zidrou og kom út árið 2016, segir frá því að Svalur er hættur störfum sem blaðamaður og snýr sér að rólegri áhugamálum en sagan fjallar að miklu leyti um umhverfisvernd. Hin bókin Sein Name war Ptirou kom út árið 2017 og er eftir Lauren Verron og Y. Sente en þessi saga er sú nýjasta í seríunni. Hún fjallar eiginlega um forsöguna að því hvernig persónan Svalur varð til og enn verðum við að muna að þetta eru sögur eru alveg óháðar upprunalegu Sval og Val seríunni. Báðar þessar myndasögur virka mjög áhugaverðar og vandaðar, þó ólíkar séu, og þær eru líka heldur veglegri en flestar af þeim bókum sem komið hafa út í seríunni. Das Licht von Borneo er tæplega 90 blaðsíður að lengd en Sein Name war Ptirou um 80. Helsti gallinn við þessar þýsku Spezial útgáfuseríu er sá (að mati SVEPPAGREIFANS) að bækurnar eru ekki í sömu röð og í þeirri upprunalegu belgísku og í raun er ekki einu sinni um allar sömu bækur að ræða. Í Spezial röðinni eru bækurnar auk þess miklu fleiri. Misræmið felst aðallega í því að margar af gömlu upprunalegu sögunum (eftir t.d. Rob-Vel, Jije og jafnvel Franquin) eru líka látnar tilheyra þýsku útgáfunni en auk þess má þar til dæmis líka finna bókina Les folles aventures de Spirou sem SVEPPAGREIFINN fjallaði um hér. Sú bók tilheyrir ekki heldur upprunalegu bókaröðinni á frönsku. Þannig eru í belgísku seríunni aðeins komnar út 13 bækur á meðan þær eru orðnar alla vega 25 í þeirri þýsku.
Og svo var það ein myndasaga sem Greifynjan, hinn ástkæri fallegri helmingur SVEPPAGREIFANS, fjárfesti í og mun að sjálfsögðu fá sitt pláss í myndasöguhillum heimilisins. Þar var um að ræða nýjustu bókina í Ástríks seríunni á ítölsku en til gamans má geta að þetta er fyrsta teiknimyndasagan á ítölsku sem kemur inn á heimilið. 
Forsagan er sú að Greifynjan er búin að vera að læra ítölsku undanfarin misseri og vantaði því einfalt lesefni á því tungumáli, með myndum, til að létta sér námið. SVEPPAGREIFINN átti ekki von á að það yrði neitt stórmál enda myndasöguhillur heimilisins fullar af bókum (ca. 600 stk.) á um tíu til fimmtán mismunandi tungumálum. En við nánari skoðun kom í ljós að ekki ein einasta þeirra var á ítölsku. Á flakki um Ítalíu um páskana hafði  aldrei gefist almennilega tími eða næði til að leita uppi myndasögur á ítölsku en það tækifæri gafst hins vegar betur núna í Sviss. Enda ítalskan eitt af fjórum opinberum tungumálum í landinu. Það er því vel við hæfi að nýjasta sagan heiti einmitt Astérix et la transItalique (sem myndi væntanlega útleggjast á íslensku einhvern veginn sem Ástríkur á ferð um Ítalíu) en hinn ítalski titill bókarinnar nefnist Asterix e la corsa d'Italia.

Svo má ekki gleyma tveimur bókum úr opinberu seríunni með Sval og Val sem verslaðar voru áður en flogið var af stað heim frá Basel. Þar var um að ræða hina umdeildu bók Jagd auf Spirou (Machine qui rêve - 1998) eftir þá Tome og Janry og Angriff der Zyklozonks (Alerte aux Zorkons - 2010) sem var fyrsta sagan sem þeir Vehlmann og Yoann gerðu í seríunni. Jagd auf Spirou fjallar um dularfullt líftæknifyrirtæki sem stundar klónun en sagan er sú síðasta sem Tome og Janry gerðu í seríunni. Bókin hlaut mjög misjafna dóma enda er hún gjörólík fyrri bókum um Sval og Val og í rauninni skipta þeir höfundar þarna algjörlega um stíl í miðjum bókaflokknum. Í sögunni Angriff der Zyklozonks segir frá því að Zorglúbb brýtur óvart tilraunaglös á tilraunastofu Sveppagreifans sem hefur skelfilegar afleiðingar fyrir íbúa Sveppaborgar. Bókin er í raun aðeins fyrri hluti þessarar sögu en seinni hluti hennar (Die dunkle Seite des Z (La Face cachée du Z - 2011)) gerist að stærstum hluta á tunglinu.
Nú reiknast SVEPPAGREIFANUM svo til að alls séu því komnar í höfn 54 bækur um Sval og Val, í myndasöguhillur hans, úr upprunalegu röðinni en í heildina eru þær orðnar 55 talsins. Í safnið vantar því aðeins bókina Les faiseurs de silence sem var síðasta bók þeirra Nic og Cauvin en hún kom út árið 1984. Eitthvað á SVEPPAGREIFINN af sumum bókunum á fleiri en einu tungumáli en í heildina eru Sval og Val bækurnar hans orðnar 70 talsins. Þar af eru auðvitað allar 36 bækurnar sem komið hafa út á íslensku en reyndar er smá misræmi á milli íslensku útgáfunnar og þeirrar upprunalegu. Og inni í þessari talningu eru bækurnar úr Sérstæðum ævintýrum Svals... ekki taldar með. Þær eru alls orðnar 13 en SVEPPAGREIFINN á enn eftir að eignast 5 þeirra bóka.

Annars er mesta syndin að hafa ekki verið aðeins seinna á ferðinni en í byrjun október ku nefnilega vera von á nýrri sögu, í bókaflokknum um Sérstæð ævintýri Svals... eftir hinn mikla meistara Emile Bravo. SVEPPAGREIFINN minntist einu sinni aðeins á eina söguna (Le Journal d'un ingénu) úr bókaflokknum sem hann eignaðist og bullaði einhverja þvælu um hana hér en eins og áður var vikið að eru nú komnar út 13 bækur í þessari skemmtilegu seríu. Le Journal d'un ingénu segir frá fyrstu kynnum þeirra Svals og Vals og hvernig saga þeirra fléttast meðal annars inn í upphaf Fyrri heimsstyrjaldarinnar í september 1939. En nú er Bravo sem sagt búinn að vera að dunda sér við það í fjögur ár að teikna 327 blaðsíðna framhald af þessari sögu sem mun líklega koma út í fjórum bindum fram til ársins 2020.
Það má kannski geta þess að í 80 ára afmælisblaði SPIROU sem kom út í vor mátti lesa fyrstu 18 blaðsíðurnar úr þessari nýju myndasögu sem nefnist á frönsku Spirou ou l'espoir malgré tout. Á forsíðu eða öllu heldur kápu afmælisritsins er einmitt teikning Emile Bravo sem gefur forsmekkinn og fyrirheit um það sem koma skal.
Ansi hlakkar SVEPPAGREIFANN til að eignast þessar bækur enda Emile Bravo í miklu uppáhaldi hjá honum.

3. ágúst 2018

70. BÍLLINN HANS VIGGÓS

SVEPPAGREIFANN hefur lengi langað til að láta verða af því að kynna sér eilítið bílskrjóðinn sem Viggó viðutan ekur um á og röfla ítarlega um hann hér á Hrakförum og heimskupörum. Það má reyndar deila um hversu fagleg sú úttekt gæti orðið en markmiðið yrði í það minnsta að týna til þær helstu upplýsingar sem hægt er að draga fram til fróðleiks og auðvitað helst að hafa líka svolítið gaman af. En fyrir þá sem ekki vita þá kom Viggó sjálfur fyrst til sögunnar í belgíska myndasögublaðinu SPIROU (númer 985) um mánaðarmótin febrúar/mars árið 1957. Það var listamaðurinn André Franquin sem átti alla tíð veg og vanda af þessum einstaka karakter og smám saman þróaðist Viggó út í að verða ein af vinsælustu myndasögupersónunum veraldar. Öll hans uppátæki voru meira eða minna þess eðlis að ekki var hægt annað en að hrífast með.
En framan á forsíðu SPIROU blaðs númer 1380, sem kom út þann 24. september árið 1964 sást þessi dásamlegi bíll (í Viggó brandara númer 321) fyrsta sinn. Þá óraði líklega fáa fyrir því hversu stóru hlutverki hinn aldurhnigni forngripur ætti eftir að gegna í framtíðinni í myndasögunum um Viggó. Í íslensku bókunum birtist þessi elsti brandari um bílinn í fyrsta skipti í Viggóbókinni Vandræði og veisluspjöll (bls. 31) sem kom út hjá Froski árið 2017. En svona leit sem sagt bíllinn út í fyrstu.
Brandarinn hefst á því að Viggó er að sýna Val bílinn sem hann var þá nýbúinn að kaupa sér og hann endar á því að einn af stimplunum í vélinni slæst alla leið út um grillið á bílnum af sveifarásnum. Viggó hafði tekið það sérstaklega fram að fyrri eigandi bílsins hafi alltaf verið að smyrja hann og augljóslega náði Viggó eitthvað að vanrækja það viðhald þennan stutta tíma sem hann var búinn að hafa bílinn undir höndum. Þarna fengu lesendur SPIROU því strax í upphafi smjörþefinn af því hvers vænta mætti af þessum hrörlega safngrip. Þá hafa glöggir unnendur Viggós eflaust tekið eftir því að í fyrsta brandaranum er bíllinn ekki með sömu felgurnar og seinna varð. Og einnig það að á bílinn vantar líka köflóttu sportrendurnar sem voru einmitt svo einkennandi fyrir gripinn. Í næsta brandara (númer 327) þar sem bíllinn kemur við sögu, þann 5. nóvember 1964, má sjá hvernig þær eru tilkomnar. Bíllinn var nefnilega ekki úrsérgenginn leigubíll heldur púslaði Viggó sportröndunum saman úr gömlum krossgátum sem hann límdi á bílinn. Í framhjáhlaupi má kannski alveg geta þess að þetta var í raun í tísku á tímabili. 
Ekki eru allir myndasögunördar sammála um það hvaða bíltegund sé að ræða. Flestir eru þó á þeirri skoðun að þarna sé um að ræða eldgamlan bílgarm, að gerðinni Fíat 509, sem framleiddir höfðu verið á árunum 1924-29. Þessi ítalska sjálfrennireið var nokkuð vinsæl og um það bil 92.514 eintök af tegundinni runnu fram af færiböndum Fíat verksmiðjunnar á þessum árum. Fíat þessi var reyndar ekkert sérlega kraftmikill, frekar en aðrir bílar á þeim tíma, en 509 týpan var með 22ja hestafla vél. En svo voru til Fíat 509 S sem var 27 hestöfl og Fíat 509 SM sem var hvorki meira né minna en heil 30 hestöfl. Í seinni tíð hefur þróunin orðið sú að þessi bifreiðartegund er eiginlega orðin þekktust fyrir það að hafa einmitt verið bíllinn hans Viggós viðutan.
Forsagan að hugmyndinni, um að nota nákvæmlega þennan bíl fyrir Viggó í myndasögunum, var sú Franquin mundi eftir því að einn af vinum hans hafði verið narraður til að kaupa slíkan bíl Fíat 509 rétt eftir stríð. Sá bíll hafði verið til stöðugra vandræða vegna tíðra bilana og í þau fáu skipti sem hann var í lagi fylgdi honum jafnan reykjarmökkur og kolsvört olíuslóðin. Hugmyndafræðilega var þetta því tilvalinn bíll fyrir þúsundfjalasmiðinn Viggó viðutan og hann átti eftir að verða uppspretta margra stórkostlegra brandara næstu árin. Í rauninni þótti mjög lúðalegt að vera á svo úreltum og gömlum fornbílum á þessum árum (á milli 1960-70) og almennt var gert grín að slíkum druslum. Þetta var auðvitað löngu áður en það komst í tísku að eiga gamla uppgerða bíla og Fíatinn var því tilvalinn fyrir hinn uppátækjasama Viggó viðutan og allt það sem hann stendur fyrir.
Reyndar höfðu fyrst komið upp hugmyndir um að Viggó æki um á franskri glæsibifreið að tegundinni Citroen DS og það hefði nú heldur betur verið SVEPPAGREIFANUM að skapi. En slíkur eðalvagn hefði engan veginn samræmst þeirri ímynd sem búið var að byggja upp um Viggó og Citroen DS hefði aldrei passað við persónuleika hans. Franquin var einstaklega laginn við að teikna bíla og var alveg sérstaklega hrifinn af þeirri gullfallegu og goðsagnakenndu bifreið. Síðar notaði hann hvert það tækifæri sem gafst til að koma Citroen DS á framfæri í sögum sínun og þó Viggó sjálfur fengi aldrei tækifæri til að aka slíkri bifreið þá birtust þær reglulega í bókunum bæði um hann og Sval og Val. Sem dæmi um það má nefna að Franquin sá til þess að Zorglúbb notaði iðulega þennan gullfallega framúrstefnubíl þegar á þurfti að halda í Sval og Val bókunum.
En það verður að viðurkennast að ímyndin með hina síbiluðu og stórhættulegu Fíat 509 bíldruslu Viggós er ákaflega vel heppnuð. Meira að segja svo mjög að bæði tegund og árgerð bílsins er orðin vel þekkt einmitt sem bíllinn hans Viggós eins og áður hefur verið vikið að. Áhugafólk um fornbíla leitast jafnvel eftir því að eignast eintak af þessum sjaldséða bíl til að geta gert hann upp í anda myndasagnanna. Til eru fjölmörg eintök af velheppnuðum uppgerðum bílsins og það þarf ekki nema að gúggla tegundina til fjölmargar myndir af bíl Viggós poppi upp.
Á næstu mánuðum og árum birtist bíllinn síðan reglulega í bröndurunum um Viggó í SPIROU blaðinu og varð eitt af helstu einkennum þessara vinsælu myndasagna. Í myndasögunum var bíllinn ætíð sýndur sem ákaflega hæggengt og óhentugt farartæki sem sífellt var til vandræða. André Franquin var einhvern tímann spurður að því hvort hann hefði ekki ýkt galla bílsins og gert hann öllu verri en nauðsynlegt var. En Franquin sagði svo ekki hafa verið. Dupuis útgáfan hefði í raun og veru orðið sér úti um eintak af eldgömlum Fíat 509, í Marcinelle í Belgíu, þar sem hann hafði gegnt hlutverki hænsnakofa. Fíatinn var gerður nothæfur og hafður sýnilegur við ýmsa viðburði útgáfufyrirtækisins en hin 40 kílómetra hámarkshraðageta bílsins, auk ýmissa annara dyntóttra eiginleika hans, gerði lítið annað en að kynda undir hið frjóa hugmyndaflug Franquins. Þeir sem helst höfðu haft umsjón með bílnum á vegum Dupuis útgáfunnar fengu algjörlega yfirdrifið nóg af honum.
Sá guli varð því með tímanum nokkurs konar fórnarlamb uppfinningaþarfar Viggós og þróaðist jafnvel út í það að verða hálfgert tilraunadýr hans fyrir misjafnlega umhverfisvæna orkugjafa. Einu sinni breytti hann til dæmis bílnum og setti í hann nýtt brennslukerfi, sem hann fann upp, með rafmagnsforhitun fyrir gas. Einhverjir hnökrar voru þó á útreikningum Viggós og bíllinn skaut gneistum, með viðeigandi afleiðingum, í bókstaflegri merkingu. Öðru sinni smíðaði hann kolavél í bílinn (sem afi hans hafði teiknað upp á stríðsárunum) sem hann nefndi Gasógen en sú útfærsla sprakk reyndar í loft upp. Og eftir að hafa endurskoðað hugmyndina varð Gasógen bensínvélin að veruleika. Af öðrum uppfinningum Viggós tengdum bílnum má nefna að í eitt sinn breytti hann Fíatnum í kennslubifreið, með tveimur stýrum, fyrir ungfrú Jóku og svo má SVEPPAGREIFINN til með að minnast á hinn kostulega snjóplóg sem hann setti framan á bílgarminn og átti að bræða snjóinn jafnóðum og Fíatinn þyti í gegnum skaflana.
Og svo má alls ekki gleyma eiturgassíunni sem Viggó fann upp til að tengja aftan við útblástursrör Fíatsins en sú umhverfisvæna og byltingarkennda uppgötvun kom í veg fyrir að nokkur reykur bærist ... aftan úr bílnum.
Þetta eru bara brot af uppfinningum Viggós sem tengjast tilraunum hans með bílinn. En af öðru efni má nefna að í einum brandaranum var Fíatinn hreiðurstaður fyrir svölufjölskyldu, ekkert ósvipað því hlutverki sem bíldrusla Dupuis útgáfufyrirtækisins hafði áður haft fyrir annars konar fiðurfénað. Á öðrum stað hefur mávurinn hans Viggós fengið að vera húddskraut eða vatnskassastytta framan á bílnum og í einum brandara vildi Njörður lögregluþjónn að aflífa vélina til að losa hana undan kvölum sínum. Fíatinn er nokkuð oft bilaður hjá Viggó. Flautan og bensíngjöfin hafa fests, gírstöngin hefur brotnað af, svisslykillinn hefur brotnað í neyðartilfellum þegar drepa hefur þurft á bílnum við hættulegar aðstæður, bílbelti hefur flækst í drifskaftið og það er svolítið áhyggjuefni fyrir Viggó hversu oft bremsurnar á bílnum eru í ólagi. Fíatinn hefur bæði hafnað uppi í tré og sinnt hlutverki hlaupahjóls og svo hefur bíllinn meðal annars fengið þau verkefni að flytja átöppunarvél, trommusett, olíutunnu, jólatré, Viggófóninn og útilegubúnað.
En þar fyrir utan var bíllinn einnig mjög sýnilegur í myndasögunum þótt hann væri ekki endilega miðpunktur þess sem brandarinn gekk út á. Viggó þurfti auðvitað að komast á milli áfangastaða og stundum fengu ungfrú Jóka eða aðrir samstarfsmenn hans að fljóta með. Vegna slæmrar reynslu sumra vinnufélaga hans af bílnum var það þó oftar en ekki af illri nauðsyn eða jafnvel þvert á vilja þeirra sem þeir þurftu að fá að sitja í. Franquin gekk þá alltaf úr skugga um að allir helstu gallar farartækisins væru sýnilegir (reykur, óhljóð osfrv.) og oft fengu lítil smáatriði eða athugasemdir farþeganna um bílinn að fljóta með. Það gilti þó aldrei um ungfrú Jóku. Hún sá alltaf jákvæðu hlutina í öllu og varð aldrei fyrir þeim áföllum sem þessi slysagildra gat boðið upp á á sama hátt og Valur eða Eyjólfur.
En í lokin er gaman að geta þess að árið 1977 ákvað rekstrar- og markaðsdeild hinna ítölsku Fíat verksmiðja að gera bílskrjóði Viggós hátt undir höfði og gáfu út einhvers konar auglýsingarit honum til heiðurs, La Fantastica Fiat 509 di Gaston Lagaffe, í takmörkuðu upplagi. Í bókinni, sem var 56 blaðsíður að lengd, gat að líta ýmsan fróðleik um þessa merkilegu bíltegund en auk þess var hún með samansafn af bestu bílabröndurum Franquins um Viggó. Vegna hins takmarkaða upplags er bókin í dag eftirsótt af Viggófræðingum og öðrum myndasögunördum. Fyrir þá sem hafa áhuga er hægt að nálgast þessa ítölsku bók á ebay og öðrum sambærilegum uppboðsvefum fyrir 200 - 300 evrur.

27. júlí 2018

69. STEINI STERKI

SVEPPAGREIFINN hefur reynt að fjalla á fjölbreytilegan hátt um sem mest af því efni sem þessi heimasíða stendur fyrir þótt óneitanlega fái vinsælustu myndasögurnar líklega alltaf mestu athyglina. Ein af þeim seríum sem svolítið hafa setið á hakanum eru sögurnar um Steina sterka, þó SVEPPAGREIFINN hafi reyndar aðeins minnst á þær myndasögur, en nú er ætlunin að gera svolitla bragabót á því með færslu vikunnar.
En það var þann 15. desember árið 1960 sem ný myndasögusería, er fjallaði um um það bil tíu ára gamlan skólastrák, hóf göngu sína í jólablaði belgíska teiknimyndatímaritsins SPIROU. Þetta var á gullaldartímabili belgísk/frönsku myndasögublaðanna og það var belgíski listamaðurinn Peyo (Pierre Culliford) sem skapaði þessa nýju teiknimyndapersónu. Peyo var þá þegar orðinn vel kunnur fyrir seríurnar um Hinrik og Hagbarð (Johan og Pirlouit) og Strumpana (Les Schtroumpfs) sem í fyrstu voru reyndar aukapersónur í sögunum um Hinrik og Hagbarð. Strákurinn í þessari nýja seríu nefndist Benoît Brisefer á frönsku en þegar bækurnar um hann hófu að koma út á íslensku fékk hann þann virðulega titil, Steini sterki. 
Steini (ætli hann heiti ekki bara Þorsteinn?) er auðvitað algjör fyrirmyndarpiltur og með sterka réttlætiskennd. Hann er duglegur í skólanum, hjálpsamur, greiðvikinn, kurteis, heiðarlegur og mikill dýravinur og svo er hann nánast óeðlilega hjálplegur við að aðstoða gamlar konur. Steini sterki er því augljóslega ákaflega vel upp alinn en samt er það mjög einkennilegt að hann virðist búa aleinn og á ekki neina fjölskyldu. Þó má í einhverjum bókanna sjá raddir í talblöðrum tjá sig við hann heima við en eigendur þeirra radda sjást þó aldrei og ekki kemur þar fram hvort að um sé að ræða föður hans, móður eða einhvern annan. Af ættmennum Steina virðist aðeins Bjössi frændi hans koma við sögu í bókunum. Steini sterki er alltaf eins klæddur og þá er alveg sama hvort það sé við hversdagslega iðju, við störf í sirkus eða til að taka við einkunum og verðlaunum á skólaviðburðum. Blái trefillinn hans og alpahúfan eru hans helstu einkenni. En að sögn Peyo má rekja húfuna til spænska leikarans og óperusöngvarans Luis Mariano sem var mjög frægur í Frakklandi upp úr miðri síðustu öld. Steini sterki býr í litla þorpinu sínu Stóru Sólvík (á frönsku heitir það Vivejoie-la-Grande) og er ósköp venjulegur strákur að öllu leyti nema því að hann býr yfir alveg óendanlegum kröftum, getur hlaupið gríðarlega hratt og stokkið ótrúlega hátt. Nema náttúrulega þegar hann kvefast.
Þá missir hann alla sína krafta og verður ekkert öðruvísi en aðrir venjulegir skólastrákar. Það er reyndar svolítið einkennandi fyrir Steina sterka að hann á það til að kvefast í hverri einustu sögu en þá gerist það iðulega á frekar óheppilegum og viðkvæmum ögurstundum. Sögurnar ganga út á baráttu Steina við ýmsa bófa og glæpamenn en oft á tíðum er hann í slagtogi með Marteini leigubílstjóra vini sínum sem þó hefur enga vitneskju um ofurkrafta Steina. Það gildir reyndar einnig um fleiri því mjög fáir fullorðnir verða nokkurn tíma vitni að kröftum hans og trúa því aldrei þegar Steini reynir að sýna styrk sinn. Það eru helst bófarnir í sögunum sem eiga kost á því að vitna um krafta hans þegar þeir verða fyrir barðinu á Steina. Í rauninni er Steini svo sterkur að stundum gleymir hann sér hreinlega við einföldustu hluti. Hann hefur nefnilega ekki alveg fullkomna stjórn á kröftum sínum og á, af þeim sökum, það því til að skemma hluti óvart.
Steini virðist ekki eiga neina fasta vini á svipuðum aldri í Stóru Sólvík aðra en bekkjarfélaga sína og enginn þeirra kemur reglulega fyrir í þessum bókum. Í sögunum kemur fyrir gömul og góð kona sem kallast Grímhildur en hún á líka einhvers konar tvífara sem reyndar er vélmenni og er virkilega andstæða við hina góðu Grímhildi. Það var uppfinningamaðurinn Valdimar (í upprunalegu sögunum heitir hann hvorki meira né minna en Serge Vladlavodka) sem skapaði þetta vélmenni og þau þrjú koma öll fyrir í bókunum oftar en einu sinni. Þá kemur áðurnefndur Bjössi frændi hans einnig nokkrum sinnum við sögu í sögunum en hann býr einhvers staðar úti á landi og starfar sem lífvörður hjá Vandamáladeild útlendingaeftirlitsins. Ævintýri Steina sterka tengjast einmitt oft þessu starfi Bjössa frænda.
Í einni af seinni bókum seríunnar (Le Secret d'Églantine - 1999) kemur til sögunnar rauðhærð stelpa, á svipuðum aldri og Steini, sem heitir Églantine og hefur yfir að ráða sambærilegum ofurkröftum. En þá öðlaðist hún eftir að hafa fyrir slysni gleypt blöndu af eiturefnum á verkstæði föður síns. Líkt og hjá Steina hefur hún þann galla að geta misst mátt sinn við ákveðnar aðstæður en hjá Églantine er það hvorki meira né minna en rósailmur sem veldur kraftleysinu. Aldrei hefur komið fram í sögunum hver sé ástæða þess að Steini sterki búi yfir sínum kröftum eða hvort ofurkraftar hans séu til komnir af svipuðum orsökum og hjá Églantine.
Stíllinn í myndasögunum um Steina sterka er frekar einfaldur eins og Peyo var tamt en það má einnig sjá bæði í Strumpasögunum og bókunum um Hinrik og Hagbarð. Peyo taldi sig aldrei góðan listamann og hafði reyndar góðan samanburð við þá bestu því þeir André Franquin, höfundur bókannna um Viggó og Sval og Val, voru góðir vinir. Myndasögur Peyos voru þó alltaf mjög vinsælar og þess má geta að sögurnar um Steina sterka voru sérstaklega vinsælar hjá stelpum. Og svo má líka nefna að allt frá upphafi hafa sögurnar um Steina sterka verið teiknaðar í anda 7. áratugarins alveg eins og þær birtust í fyrstu sögunni árið 1960.
Steini sterki kom fyrst til Íslands árið 1980 þegar bókin Steini sterki og Bjössi frændi (Tonton Placide - 1968) kom út hjá bókaútgáfunni Setberg í þýðingu Vilborgar Sigurðardóttur. Þarna var þó reyndar um fjórðu bókina að ræða í upprunalega bókaútgáfunni en sú næsta, Sirkusævintýrið (Le Cirque Bodoni - 1969) í íslensku röðinni var í rauninni númer fimm í þeirri belgísku. Alls komu út sex bækur um Steina sterka hjá Setberg á árunum 1980-83 og þær tilheyrðu reyndar allar fyrstu sex sögunum úr upprunalegu seríunni þó röðin væri ekki alveg eins. Í íslensku bókaröðinni voru bækurnar gefnar út í þessari röð:
  • Steini sterki og Bjössi frændi - 1980 (4. Tonton Placide - 1968)
  • Sirkusævintýrið - 1980 (5. Le Cirque Bodoni - 1969)
  • Steini sterki vinnur 12 afrek - 1980 (3. Les Douze travaux de Benoît Brisefer - 1966)
  • Steini sterki og Grímhildur góða - 1981 (2. Madame Adolphine - 1963)
  • Steini sterki og Grímhildur grimma - 1982 (6. Lady d’Olphine - 1972)
  • Rauðu leigubílarnir - 1983 (1. Les Taxis rouges - 1960
Árið 1983 lauk því útgáfu þessa bóka á íslensku en sögurnar um Steina sterka voru einu teiknimyndasögurnar sem bókaútgáfan Setberg gaf út en þau Vilborg og Hörður Haraldsson skiptu með sér þýðingunum. Þegar þarna var komið sögu voru enn tvær bækur óútgefnar úr upprunalegu bókaröðinni eftir Peyo en hann lést á aðfangadag jóla árið 1992. Ástæða þess að hann hafði ekki haldið áfram með sögurnar um Steina sterka var fyrst og fremst tímaskortur vegna velgengni Strumpanna. Árið eftir að Peyo lést tók sonur hans Thierry Culliford því við keflinu, líkt og hann gerði einnig með Strumpasögurnar, og teiknaði sjö sögur um Steina sterka í viðbót. Þær Steina sterka bækur sem komu ekki út á íslensku eru:
  • Pas de joie pour Noël (Peyo) - 1976
  • Le Fétiche (Peyo) - 1978
  • Hold-up sur pellicule (Thierry Culliford) - 1993
  • L'île de la désunion (Thierry Culliford) - 1995
  • La Route du sud (Thierry Culliford) - 1997
  • Le Secret d'Églantine (Thierry Culliford) - 1999
  • Chocolats et coups fourrés (Thierry Culliford) - 2002
  • John-John (Thierry Culliford) - 2004
  • Sur les traces du gorille blanc (Thierry Culliford) - 2015
Þarna er reyndar ein bók, Pas de joie pour Noëlsem ekki telst til opinberu Steina sterka seríunnar en hún fær þó að fljóta með hér á þessum lista. Töluvert hlé varð á útgáfu bókanna eftir 2004 en þar sem síðasta bókin um Steina sterka, Sur les traces du gorille blanc, kom út árið 2015 má reikna með að fleiri sögur eigi enn eftir að birtast í seríunni.
Í desember 2014 var frumsýnd bíómynd um Steina sterka, sem gerð var eftir fyrstu sögunni Les Taxis rouges, í leikstjórn Manuel Pradal en hún er í sama 7. áratugs stíl og bækurnar. SVEPPAGREIFINN hefur reyndar ekki enn orðið sér úti um eintak af þessari mynd en fjallaði aðeins um hana í færslu sem finna má hér.

20. júlí 2018

68. TINNI Á FRAMANDI TUNGUM

SVEPPAGREIFINN hefur verið að dunda sér við að uppgötva að Tinna bækurnar eru töluvert víðförlari en hann hafði grunað. Við þekkjum það hvernig Tinni barst til Íslands árið 1971 og að bækurnar hafa verið að koma út á hinum Norðurlöndunum allt frá því í byrjun sjöunda áratug síðustu aldar. En Færeyingar hafa líka gefið út Tinna. Þeir eyjaskeggjar búa svo sem ekki yfir mikilli myndasöguútgáfuhefð en af því sem við Íslendingar helst þekkjum, og þeir voru að gefa út, má nefna þá Rasmus Tøppur (Rassmus Klump), Valiant prinsur (Prins Valíant) og Valhøll (Goðheimabækurnar). Bókaforlagið Dropin var reyndar ekkert sérstaklega stórtækt með Upplivingar Tintins á færeyska myndasögumarkaðnum en gáfu þó út tvær bækur. Hin gátuføra stjørnan (Dularfulla stjarnan) kom út árið 1987 og Tignarstavur Ottokars (Veldissproti Ottokars) 1988 en bækurnar voru þýddar úr dönsku af þeim Dánjal Jákup Jørgensen og Eyðun Svabo Samuelsen.
SVEPPAGREIFINN hefur svo sem ekki kynnst sér það neitt rækilega en leiða má líkum að því að færeyska upplagið (bara þessi eina útgáfa) sé eitt það allra minnsta sem gefið hefur verið út af Tinna enda eru eyjaskeggjar ekki nema rétt rúmlega 50.000 talsins. Í það minnsta hljóta færeysk eintök af Tinna bókunum að vera gríðarlega eftirsótt af söfnurum út um allan heim. Og úr því að SVEPPAGREIFINN er að grúska aðeins í Skandinaviskum teiknimyndasögum er ekki úr vegi að kíkja aðeins á finnsku útgáfurnar af Tinna en þar má finna nokkuð skemmtilega og framandi tungubrjóta. Eldflaugastöðin er gott dæmi um slíkt en á finnsku heitir bókin hvorki meira né minna en Päämääränä kuu. Ansi mörg ä þarna. Það er líklega ekki á allra færi að lesa þennan titil skammlaust án tilhlýðilegrar leiðsagnar. En myndrænt lítur hann alveg hreint frábærlega út á bókarkápunni. 
Fyrir flesta er Päämääränä kuu titillinn því væntanlega gjörsamlega óskiljanlegur en samkvæmt upplýsingum SVEPPAGREIFANS mun nafn bókarinnar á finnsku þýða Ferðin til tunglsins (sem er reyndar meira í ætt við bók Jules Verne) og er miklu nær upprunalega titlinum Objectif Lune. Á sama hátt má telja líklegt að íslensku titlarnir á Tinna bókunum séu einnig afskaplega framandlegir í augum þeirra sem ekki þekkja. Annars er gaman að geta þess að Tinna bækurnar eru mjög vinsælar í Finnlandi og þar er heilmikið af vel fróðum Tinnafræðingum sem láta ljós sitt skína á hinum ýmsu spjall- og vefsíðum.